De Academie: Terugblik
Een overzicht van 15 jaar werking
1993:
Ideeën van verschillende mensen vinden raakpunten. We ervaren en merken op dat personen met een handicap na de schoolperiode moeilijk of niet terecht kunnen in de bestaande kunstacademies. We willen de mogelijkheden uitzoeken om hen ook de kans te geven zich verder creatief te ontplooien.
Er worden contacten gelegd met de Warande en het stadsbestuur van Turnhout.
De vraag wordt gesteld aan de directie van de Stedelijke academie voor Schone Kunsten. Voor de academie is de tijd er nog niet rijp voor. Spijtig, we zoeken verder.
1994:
Een jaar uitzoeken van :
- Starten we een vzw ?.
- Hoe bereiken we de personen met een handicap ?
- Wie wil er nog meewerken ?
- Hoe noemen we het initiatief ?…
Tijdens één van de werkavonden werd ‘De Groene Varen’ geboren vanuit het idee dat we mensen en onszelf de mogelijkheid willen geven om zich ten volle te ontwikkelen. Alles is in potentie aanwezig, de groei moet de beste omstandigheden krijgen ondanks de hoge lichtbenemende bomen.
We stellen het project voor aan een enthousiast publiek in de Warande. De Varen wordt bemest en krijgt voldoende water.
Deze introductienamiddag liep samen met een tentoonstelling met werken uit diverse hoeken van het land : Huize Tordale, ’t Gielsbos, MPI Zwart Goor, Muylenberg, De Mast, Catharinahof..
De eerste geïnteresseerden geven hun naam op.
1995:
We mogen van de stad gratis gebruik maken van een klas van de academie. We kunnen in september starten met een klas van 10 cursisten met een paar vrijwillige lesgeefsters.
(Zes personen blijven op de wachtlijst staan) We houden het inschrijvingsgeld laag om iedereen de kans te geven deze opleiding te volgen. Daarnaast maken we plannen om van alles op touw te zetten zoals : fuiven, deelname aan Kerstmarkten, kaas- en wijnavonden….om wat geld in kas te krijgen.
1996:
Op ’t einde van het schooljaar verzorgen we een eerste tentoonstelling in de Warande te Turnhout. We krijgen goede reacties van publiek en pers. We maken kennis met de organisatie Kunstkader. Hiervoor worden enkele werken uitgeselecteerd voor deelname aan een rondreizende tentoonstelling ‘Kunst in cirkels’.
We starten het nieuwe schooljaar met een tweede klas. Er worden meer vrijwilligers aangesproken om de lesavonden te begeleiden.
We organiseren in het najaar een eerste oudercontactavond en nemen deel aan de Kerstmarkt in Retie met eigengemaakte advocaat, die als een bom inslaat. Het staat ons toe om wat extra materiaal aan te schaffen.
1997:
We doen mee met een tentoonstelling gekoppeld aan Para-Olympics te Brussel.Een werk van Thimothy Lauwers wordt gekocht door een mevrouw Kennedy uit Amerika. Hij voelt zich erg vereerd.
We plannen elk jaar op het einde van het schooljaar een tentoonstelling van kunstwerkjes die in het voorbij schooljaar werden gemaakt.
Verder werkt een stevige ploeg van 13 vrijwilligers binnen de vzw aan allerlei projecten zoals : aanpassing van de statuten, opzoek naar subsidiëring, public relations…Alle talenten worden aangesproken wat de groei van ‘De Groene Varen’ enigszins kan bevorderen.
We starten in september met 3 groepen. Vanaf heden starten we elk jaar met een nieuwe groep. Er wordt één avond meer les gegeven.
We herhalen onze contactdag met ouders en/of begeleiders.
‘De Groene Varen’ sticht Kunstkader vzw mee op. Een organisatie die kunstwerken men personen met een handicap wil promoten.
We worden lid van de cultuurraad Turnhout.
1998:
In het voorjaar bezoekt schepen van onderwijs Eric Vos onze werking. Hij gaat mee op zoek naar mogelijkheden tot uitbouw.
Om al het mooie werk van onze cursisten voldoende aan bod te laten komen zodat ook hun kunstzinnige integratie in de maatschappij een feit wordt, besluiten we om ons nog meer in te zetten in het reguliere tentoonstellingscircuit.
We hebben een afspraak met minister Martens. Zijn boodschap is regionaliseren en dan komen er misschien centen.
We zetten door.
Rotaract uit Herentals komt onze werking ondersteunen met daadwerkelijke kracht tijdens de nevenactiviteiten : fuiven, uitstappen, vernissage….Wat een hulp en dat door een klein berichtje in de krant.
Op een studiedag van Kunstkader vzw wordt onze werking voorgesteld.
1999:
Kunstwerk(en) van :
- Chris Praet worden tentoongesteld in ‘Het Wapen van Turnhout’.
- Isabelle Boons wordt tentoongesteld in het Kasteel van Borluut te St. Denijs Westrem
- Marc De Roover en Lesley Sels worden tentoongesteld in Kunstatelier Tevona te Hasselt.
- Een werk van Marijke Brouwers samen met kunstenares Liliane Vertessen gaat naar de Brakke grond in Amsterdam.
- Alle cursisten gaan naar een tentoonstelling in CC De Wouwer te Ravels
En we ‘Varen’ voort !!!
Voor het nieuwe schooljaar dienen zich te veel kandidaten aan. We zetten er enkele op de wachtlijst omdat het met het aantal vrijwilligers haalbaar moet blijven. We willen immers een degelijke kunstzinnige vorming aanbieden voor personen met een handicap. Voldoende manschappen en middelen ontbreken ons maar we roeien met de riemen die we hebben.
Gelukkig meldt zich een nieuwe vrijwilliger/lesgeefster aan.
2000:
Na het gesprek met Eric Vos en Pierre Gladinez (ondertussen schepen van onderwijs) wordt voorgesteld om ‘De Groene Varen’ als bijzonder project binnen de bestaande Stedelijke Academie in te dienen. Een lijvig en degelijk dossier gaat naar het ministerie van onderwijs.
Duimen gekruist ! Dit is het waar we al die jaren voor gewerkt hebben.
Uiteindelijk krijgen we geen goedkeuring omwille van budgettaire consequenties. Volgend jaar proberen we opnieuw.
We bouwen weer enkele groepstentoonstellingen op :
- In galerij Lanart te Lichtaart
- In Janssen Pharmaceutica te Beerse
- In de Warande Turnhout
- In de galerij De Kristallijn te Mol
In september vangen we het nieuwe schooljaar aan met 38 leerlingen. Gelukkig bieden er 2 nieuwe vrijwilligers (leerkrachten) zich aan.
Ons (beetje) subsidie van volksontwikkeling valt weg door het nieuw decreet van cultuur. Een overkoepelende werkgroep voor amateurkunsten wordt opgestart te Brussel.
2001:
We werken een jaar intensief aan werving van vrijwilligers.We krijgen hieromtrent steun van de Koning Boudewijnstichting en steunpunt vrije tijd KVG.(zie folder bij documentatiemateriaal)
Weer wordt er een lijvig dossier opgestuurd naar het ministerie maar we vangen naast het net omdat er filialen aangevraagd worden voor Beerse en Oud-Turnhout, daarvoor moet het weer een jaar uitgesteld worden.
We bouwen, naast ons eigen jaarlijkse tentoonstelling; weer 2 groepstentoonstellingen op :
- HIK Geel
- Galerij Sask Turnhout
We krijgen ondertussen een fijne samenwerking met de Stedelijke Academie te Turnhout.
We starten met een sponsoractie bij bedrijven in de regio onder het deskundig oog van R. Baron Stouthuysen.
Een tekening van Maria Moonen wordt uitgekozen door het Hoger Instituut der Kempen te Geel als ontwerp voor hun eindejaarskaarten.
Er wordt een film gemaakt van ‘De Groene Varen’ door een amateur-cineaste Hedwig Naets.
Met veel ijver en inzet maakt zij een prachtige film over ons werking.
2002:
Er worden plannen gemaakt om gezamenlijk een dossier in te dienen bij het ministerie van onderwijs. De volgende academies bieden zich aan :
- Turnhout
- Brasschaat
- Kortrijk
- Mol
Samen maakt sterker…en ons pionierswerk werpt zijn vruchten af. Het wordt een pilootproject van 3 jaar. Vier uur per week werd ons toegekend. Het experiment ‘aangepaste beeldende vorming’ aan de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten kan in september, met 12 cursisten, van start gaan.
Twee vrijwilligers van ‘De Groene Varen’ blijven de leerkracht mee ondersteunen.
2003:
Onze statuten worden bijgestuurd en de vzw wordt op punt gebracht onder deskundige leiding van R. Baron Stouthuysen.
Vanaf februari neemt R. Baron Stouthuysen het voorzitterschap op. Karel Dergent wordt secretaris en Roger Dickens penningmeester. Dit laat toe dat de overige vrijwilligers zich uitsluitend over de cursisten kunnen ontfermen.
Naast ons jaarlijkse tentoonstelling, houdt ook het pilootproject hun tentoonstelling. Daarnaast houden we nog een tentoonstelling in De Dennen te Westmalle.
Er worden kerstkaarten ontworpen voor Janssen Pharmaceutica. Over de hele wereld worden ze verzonden.
2004:
We krijgen bezoek aan het experiment van minister Marleen Vanderpoorten. Zij wordt door de cursisten zeer spontaan en open ontvangen.
We starten in september ons 10de lesjaar met het thema : Circus van het leven!
Daarnaast gaat het experiment ook zijn beslissend jaar in. Om hier aandacht aan te geven wordt door de verschillende participerende academies een cursus georganiseerd in het Dworp. De gemaakte kunstwerken aldaar worden in de loop van het jaar op verschillende plaatsen tentoongesteld.
We stellen tentoon op de open monumentendag (+ 2 weken aansluitend) in de St Pieterskerk te Turnhout.
Onze eigen ontworpen Kerstkaarten gaan voor een 2de maal de wereld rond via Janssen Pharmaceutica.
2005: - schooljaar 2005-2006 : thema 'Hetzelfde en toch anders'
Er wordt een project met kunstenaar/beeldhouwer Staf Colruyt uitgewerkt. Een samenwerking van cursisten uit het experiment en ‘De Groene Varen’. Het wordt een leuk project. Het is voor herhaling vatbaar.
We bezoeken de circulerende tentoonstelling in Oostende van het experiment.
We bouwen in maart een tentoonstelling op in Janssen Pharmaceutica en bereiden ons eigen 10 jaar viering voor in juni 2005.
We ontvangen voor ons werking de prijs van de cultuurraad van Stad Turnhout.
Onze eigen ontworpen Kerstkaarten gaan voor een 3de maal de wereld rond via Janssen Pharmaceutica.
2006: - schooljaar 2006-2007 : thema 'Leef – tijd – loos'
Tentoonstelling in HIK Geel van februari tot en met 1 mei 2006
Deelname aan de week van de amateurkunsten : 3 lesavonden open klasdag (1ste week van mei)
Eigen tentoonstelling (2weken) in juni 2007 in de warande te Turnhout.
Onze eigen ontworpen Kerstkaarten gaan voor een 4de maal de wereld rond via Janssen Pharmaceutica.
2007: - schooljaar 2007-2008 : thema 'Houden van …'
Door de drukte van vorig schooljaar houden we het bewust een jaar wat rustiger, om ons ten volle te kunnen inzetten op ons thema : Houden van… voor ons eigen tentoonstelling in juni 2008 in de Warande te Turnhout.
Onze eigen ontworpen Kerstkaarten gaan voor een 5de maal de wereld rond via Janssen Pharmaceutica.
2008: - schooljaar 2008-2009 : thema 'We zien ze vliegen …!' (deel 1)
We houden een tentoonstelling in :
- Olen
- Hofpoorttheater - Turnhout
We starten een dossier op in het kader van het participatiedecreet voor de aanwerving van een deeltijdse arbeidskracht.
2009-2010: thema ‘We zien ze vliegen…!’ (deel 2)
Het dossier voor het participatiedecreet werd tot het einde van 2011 goedgekeurd. Dat had ingrijpende consequenties.
Zo werd Dorien Heylen, onze beroepskracht, aangeworven. Zij zal er, samen met het Groene Varen-team, voor zorgen dat:
- nieuwe doelgroepen in contact komen met Academie: ‘De Groene Varen’, vzw (kinderen en jongeren, geïnterneerden, personen met een andere etnische origine,…)
- externe kunstenaars worden aangetrokken om kortlopende kunstzinnige projecten te begeleiden (op die manier zal er een wisselwerking ontstaan tussen het reguliere en het outsiderkunstcircuit)
- vormingen voor de vrijwilligers in elkaar worden gestoken
- meer tentoonstellingen worden georganiseerd
- een draaiboek wordt gemaakt waardoor een soortgelijke organisatie elders in Vlaanderen opgestart kan worden
Na een klein jaar aan het project te hebben gewerkt, zijn we trots dat volgende items reeds gerealiseerd zijn:
- er zijn ondertussen 2 Russische lesgeefsters aangesloten bij Academie: ‘De Groene Varen’,vzw.
- De Week van de Amateurkunsten 2010 zal in een etnisch tintje gestoken worden.
- in oktober zijn de kunstenaars May Oostvogels, Harm van Zwol en Jaak Hillen langsgeweest. De resultaten van hun werk zijn te bezichtigen in het fotoalbum.
- een succesvolle doe- en infonamiddag voor de kinder- en jongerengroep werd in januari georganiseerd. Deze nieuwe groep schoot eind januari definitief uit de startblokken.
- de vrijwilligers hebben een bezoek gebracht aan Artotheek de Zandberg, vzw Wit.h, M HKA en Middelheimmuseum waar ze een pakket aan boeiende informatie aangeboden kregen.
- In januari werd een sessie Huacos en juwelen maken, gegeven. In februari volgt de vorming ‘houtsculpturen maken’.
- De Groene Varen heeft in december tentoongesteld in het Theobalduskunsthuis (zie foto’s).
- Van januari 2010 t.e.m. mei 2010 zijn onze werken te bewonderen in het Provinciaal Vormingscentrum Malle, vanaf februari 2010 in het AZ St.-Dimpna Geel.
- in februari 2010 namen we met enkele werken deel aan de 2de lustrumprijs schilderkunst van ‘Zonne-Run’.





